Γιατ? αρ?σει διαχρονικ? ο Λ?οναρντ Κο?ν και ιδια?τερα στη χ?ρα μα?; Ισω? να πα?ζουν ρ?λο η Υδρα και οι ειδυλλιακ?? μ?ρε? του νεαρο? καναδο? τροβαδο?ρου κ?τω απ? τον ελληνικ? ?λιο. Μπορε? οι λ?γοι να βρ?σκονται π?σω απ? την π?στη του στο δ?ο?, το θε?ο και την ερωτικ? παραζ?λη. Αναπαραστ?σει? πολ? κοντιν?? μα?. Η αισθαντικ? φων? του και κυρ?ω? το πνε?μα των ποιητικ?? πνο?? στ?χων του, παρ?α με τη μελωδικ? κιθ?ρα, τελικ? συγκεφαλαι?νουν την ?π?ραση? του μεγ?λου τροβαδο?ρου στη μεσογειακ? συνε?δηση. Ο Κο?ν υπ?ρξε ο ανθρωπ?τυπο? που σ?μερα τελε? υπ? εξαφ?νιση: ?να? κομψ?? μπο?μ που τα ?λεγε ?ξω απ? τα δ?ντια.
Οπω? για παρ?δειγμα και ο Ντ?λαν, ο Κο?ν δεν ?ταν μ?νο ?να? ?νθρωπο? π?σω απ? το μικρ?φωνο με μια κιθ?ρα στο χ?ρι. Υπ?ρξε ?να? μ?ρτυρα? τη? εποχ?? του. Των κοσμογονικ?ν αλλαγ?ν τη? δεκαετ?α? του '60 σε κοινωνικ?, ?πω? και σε ατομικ? επ?πεδο. Το τραγο?δι για τον ?διο παρ?μενε διαχρονικ? ο τρ?πο? για να ε?μαστε λιγ?τερο απομονωμ?νοι. Λιγ?τερο μ?νοι. Να νι?σουμε μ?ρο? τη? μεγ?λη? πνευματικ?? αλυσ?δα? τη? ανθρωπ?τητα? που πραγματε?εται την παραδοχ? τη? ?ττα? σε υπαρξιακ? επ?πεδο.

Απ?φευγε του? τ?τλου?
Ο βαθι? μελαγχολικ?? Κο?ν, ναι μεν ?ρχεται στο προσκ?νιο τη δεκαετ?α του '60, αλλ? δεν προ?ρχεται ακριβ?? απ? την ξ?φρενη κουλτο?ρα των ναρκωτικ?ν και τη? φαινομενικ?? ελευθερι?τητα? (?πω? σωστ? επισημα?νει η Μυρσ?νη Γκαν? στον πρ?λογο). Δεν εντ?σσεται σε αυτ? που ονομ?ζουμε ?η γενι? του Γο?ντστοκ?. Αν και ο ?διο? π?ρασε απ? δι?φορα στ?δια καταχρ?σεων, εντο?τοι? δεν μπ?κε σχεδ?ν ποτ? στο παιχν?δι τη? διαμ?ρφωση? του ?καταραμ?νου σταρ?. Ο Κο?ν απ?φευγε συστηματικ? οποιονδ?ποτε τ?τλο εμπορικ?? αναγν?ριση? με κ?θε ευκαιρ?α. Εδινε ?μφαση στι? λ?ξει? και στη δια?γεια τη? εσωτερικ?τητ?? του.
Το κε?μενο ω? διαδικασ?α γλωσσικ?? εγρ?γορση? και μουσικ?? αφ?γηση? ?παιξε σημαντικ? ρ?λο στην προφορικ? μυθιστορ?α του τραγουδοποιο?. Αν?τρεψε καθιερωμ?νε? απ?ψει? και ?βαλε στου? στ?χου? του κ?τι απ? την ψυχ? του καθημερινο? ανθρ?που. Ο θ?νατο?, η λ?τρωση (ε?ν υπ?ρχει), η λ?θη, η μ?θη του ?ρωτα, η λησμονι?, το ταξ?δι, οι μικρ?? απ?λειε?, οι μεγ?λε? αποδρ?σει?, το αδι?ξοδο τη? επιθυμ?α?, η μεγαλοσ?νη τη? προσφορ?? αν?καν μεταξ? ?λλων στη σφα?ρα των ανησυχι?ν του τροβαδο?ρου. Ανησυχ?ε? δοσμ?νε? σε ?να αυστηρ? προσωπικ? ?φο? που προσ?γγιζε την κ?θε ψυχ? ξεχωριστ? και δεν ε?χε επιδ?ωξη για μαζικοποιημ?νε? αισθητικ?? ν?ρμε?. Ασχετο ε?ν αυτ? επετε?χθη λ?γω τη? μοναδικ?? εκφορ?? των τραγουδι?ν του.

Θρησκευτικ?τητα
Δι?λου τυχα?α ο Κο?ν με το που αποφο?τησε απ? το πανεπιστ?μιο εξ?δωσε την πρ?τη του ποιητικ? συλλογ?. Λυρικ?? συνθ?σει? που εξ?φραζαν την αγων?α για την πνευματικ? ολοκλ?ρωση. Η εβρα?κ? παρ?δοση, η ?ννοια τη? αγ?πη?, το ?λεο? τη? π?στη?, οι συν?πειε? τη? απ?λεια? και ?να? ασ?γαστο? αισθησιασμ?? που συνομιλο?σε με τη θρησκευτικ?τητα του τραγουδοποιο? ?βαζαν τα θεμ?λια ?χι μ?νο για τι? επ?μενε? συλλογ?? του, αλλ? και για τον λ?γο τη? ποιητικ?? ?παρξ?? του. Τα δυο μυθιστορ?ματ? του που κυκλοφ?ρησαν στα ελληνικ?: ?Το αγαπημ?νο παιχν?δι? (μτφ. Χ?λντα Παπαδημητρ?ου, Μελ?νι) και ?Υπ?ροχοι απ?κληροι? (μτφ. Αλ?ξη? Καλοφωλι??, Κ?δρο?) αποτελο?ν ?να με?γμα αυτοβιογραφικο? και πυρακτωμ?νου λ?γου που αποτυπ?νει μ?ρο? τη? φευγ?τη? συλλογιστικ?? του.
Στο παρ?ν βιβλ?ο ανθολογο?νται εκτεταμ?νε? προτ?σει?, σκ?ψει? και απ?ψει? του Κο?ν αν? τον χρ?νο. Απ? τα παιδικ? του χρ?νια μ?χρι το τ?λο? τη? ζω?? του. Ο τραγουδοποι?? σκιτσ?ρει πτυχ?? του εαυτο? του, του ?ργου του, των κοινωνικ?ν και πολιτικ?ν του αναζητ?σεων, αλλ? και των ομοτ?χνων του. Τα μικρ? κε?μενα συνθ?τουν μια ?τυπη αυτοβιογραφ?α που απευθ?νεται κυρ?ω? στο κοιν? που θ?λει να γνωρ?σει τον Κο?ν για πρ?τη φορ? ? ?χει ?ρθει πρ?σφατα σε επαφ? με το ?ργο του. Ενα βιβλ?ο που μπορε? ?νετα να συνοδε?σει πολλο?? απ? εσ?? στι? μικρ?? αν?μελε? στιγμ?? τη? καλοκαιριν?? σι?στα?.
?Το τραγο?δι ε?ναι ?να τεκμ?ριο. Ε?ναι ?πω? ?ταν η φλ?γα κα?ει δυνατ?, οι στ?χτε? ε?ναι καθαρ?? και αγν?? σαν το κ?ρβουνο, τα κα?ει ?λα, δεν μ?νουν κατακ?θια και κομματ?κια απ? πρ?γματα που δεν ?χουν καε?. Κι ?τσι ?ταν πραγματικ? ζει? τη ζω? σου, ?ταν πραγματικ? βι?νει? την εμπειρ?α σου, αυτ? που απομ?νει, τα τεκμ?ρια, ε?ναι τα τραγο?δια και τα βιβλ?α. Δεν θ?λω η ζω? μου να στρ?φεται γ?ρω απ? το τραγο?δι. Θ?λω η ζω? μου να αφ?σει τα τραγο?δια ω? ?ζημα?.

Ενα? εσταυρωμ?νο?
Η παραπ?νω χαρακτηριστικ? σκ?ψη του Κο?ν, ?πω? αποτυπ?νεται στο βιβλ?ο, δε?χνει με γλαφυρ? τρ?πο τη διαρκ? προσπ?θεια του καλλιτ?χνη να αναζητ?σει το χν?ρι του. Το πλ?ρωμα των ονε?ρων. Μεταξ? ?λλων, ο Κο?ν, που κ?θε ?λλο παρ? απ?λυτο? ε?ναι, διερωτ?ται π?νω στο διαχρονικ? ζ?τημα τη? τ?χνη?, αλλ? και γιατ? ?χι και τη? πολιτικ??: ?Η φ?ση του τραγουδιο? -?τη? τ?χνη? εν γ?νει -?θα πρ?πει να ε?ναι, να κινε?ται απ? καρδι? σε καρδι?. Να ε?ναι προσιτ?. Με αυτ? δεν εννο? κ?τι το απλο?κ?. Αλλ? να υπ?ρχει κ?τι στη γλ?σσα, στη μουσικ?, στι? σελ?δε? που θα υποχρε?σει το κοιν? να παραδοθε??. Σ' αυτ? το ?κ?τι? ε?ναι αλ?θεια πω? κρ?βεται το μυστικ? τη? πραγμ?τωση? εν?? αληθινο? και εντ?λει μεγ?λου ?ργου. Ε?ναι αυτ? το ?κ?τι? που συνεχ?? επιμ?νει να δραπετε?ει.
Στο επ?κεντρο του πολιτισμο? μα?, ?λεγε συχν? ο Κο?ν, βρ?σκεται ?να? εσταυρωμ?νο?. Ενα? βασανισμ?νο? ?νθρωπο? δηλαδ?. Η εικ?να τη? β?α? πα?ζει σημαντικ? ρ?λο στην πνευματικ? επεξεργασ?α των πραγμ?των. Γι' αυτ?ν τον λ?γο ?χει φθαρε? παρ? την προπαγ?νδα για το αντ?θετο. Ο τραγουδοποι?? ?ψαχνε π?ντοτε τρ?που? και οδο?? μ?σα απ? την τ?χνη του για να ξεγελ?σει αυτ? τη δομικ? β?α. Ακ?μη και σ?μερα ο Λ?οναρντ Κο?ν παραμ?νει ?να ?λυτο μυστ?ριο. Ο καθ?να? κ?βει και απ? ?να κομματ?κι κοενικ?? ιστορ?α? που του ταιρι?ζει και αρχ?ζει να το ερμηνε?ει. Ισω? ?τσι να συμβα?νει ?ταν τα τραγο?δια ε?ναι αυτ? που μ?νουν στο τ?λο?.

Leonard Cohen
Ο Λ?οναρντ Κο?ν?με δικ? του λ?για
Μτφ. - ανθολ?γηση: Ε?η Μαραγκο?
Εκδ. Μελ?νι, 2018, σελ.: 192,
Τιμ?: 14 ευρ?